BİLGİ Togg Parçaları Nerede Üretiliyor? Togg Ne Kadar Yerli?

[t10x]

Türkiye’nin elektrikli otomobil girişimi olan Togg, yalnızca bir otomobil üretim projesi değil; aynı zamanda bir “mobilite ekosistemi” kurma hedefiyle ortaya çıkan, çok katmanlı bir sanayi hamlesidir. Bu nedenle “tamamen yerli mi?” sorusu, aslında modern otomotiv üretiminin doğası gereği tek başına basit bir “evet/hayır” cevabına sahip değildir. Aşağıda konuyu teknik, ekonomik ve tedarik zinciri boyutlarıyla kapsamlı biçimde ele alan bir analiz bulacaksın.

TOGG üretim yapısı: Nerede ve nasıl üretiliyor?​

TOGG’un seri üretimi, Bursa’nın Gemlik ilçesinde kurulan modern tesiste gerçekleştiriliyor. Bu tesis yalnızca montaj hattı değil; aynı zamanda lojistik avantajı (limana yakınlık), tedarikçi entegrasyonu ve batarya üretimi gibi unsurlar düşünülerek planlandı.

Ayrıca batarya tarafında, Çinli Farasis ile kurulan ortaklık (Siro) üzerinden Türkiye’de üretim yapılması hedeflenmiştir. Bu, kritik teknolojilerin zamanla yerlileştirilmesi açısından önemli bir adımdır.

Yerli katkı oranı​

TOGG’un yerlilik oranı zaman içinde artacak şekilde planlandı:

• İlk çıkış (2023): yaklaşık %51 yerli katkı
• Orta vadeli hedef: %65 ve üzeri
• Bazı güncel tahminler: %70’e yaklaşan oranlar (model ve üretim sürecine göre değişebilir)

Bu oran, otomotiv sektöründe oldukça önemli kabul edilir. Çünkü bugün “%100 yerli” olarak adlandırılan araçlar bile küresel tedarik zincirine bağlıdır.

Yerli üretilen başlıca parçalar​

TOGG’un en güçlü olduğu alanlardan biri, Türkiye’deki geniş yan sanayi ağıdır. Yüzlerce yerli tedarikçi üretim sürecine dahil edilmiştir.

Türkiye’de üretilen bazı bileşenler:​

• Gövde ve şasi parçalarının önemli kısmı
• Döküm ve metal parçalar (örneğin Parsan, Döktaş gibi firmalar)
• İç trim parçaları (panel, konsol, plastik aksamlar)
• Elektrik altyapısının bazı bileşenleri
• İç aydınlatma ve kamera sistemleri
• Batarya üretiminin önemli bölümü (Türkiye’de ortak girişimle)

Bu parçalar, Türkiye’nin otomotiv yan sanayide zaten güçlü olduğu alanlara denk geliyor.

Yurt dışından gelen kritik bileşenler​

Elektrikli araç üretiminde en kritik ve teknolojik parçalar genellikle küresel tedarik zincirinden sağlanır. TOGG da bu sistemin dışında değil.

Başlıca ithal veya dış ortaklı bileşenler:​

1. Elektrik motoru

• İlk aşamada Almanya’dan temin edildiği açıklandı

2. Batarya teknolojisi (know-how)

• Çinli Farasis ile ortaklık (tamamen yerli Ar-Ge henüz gelişim aşamasında)

3. Yazılım ve elektronik altyapının bazı bölümleri

• Özellikle otonom sürüş, güç elektroniği ve yarı iletkenler

4. Mühendislik ve tasarım katkıları

• İtalyan tasarım firması (Pininfarina) ile iş birliği
• Bazı mühendislik süreçlerinde Avrupa merkezli şirketler

5. Şasi testleri ve geliştirme altyapısı

• İngiltere ve Almanya merkezli mühendislik firmalarıyla çalışmalar (sektörde yaygın uygulama)

Parçalar hangi ülkelerden geliyor?​

TOGG’un tedarik zinciri çok uluslu bir yapıya sahip. Başlıca ülkeler:

• Türkiye → gövde, iç aksam, montaj, bazı elektronikler
• Almanya → motor ve bazı mühendislik çözümleri
• Çin → batarya teknolojisi ortaklığı
• İtalya → tasarım (özellikle ilk modelde)
• İngiltere → test ve mühendislik katkıları

Bu yapı aslında küresel otomotiv endüstrisinin standardıdır. Örneğin Alman ya da Japon markalar da yüzlerce farklı ülkeden parça kullanır.

Neden tamamen yerli değil?​

Bunun üç temel nedeni var:

1. Teknoloji yoğun parçalar​

Elektrik motoru, batarya hücresi ve yarı iletkenler gibi alanlar çok yüksek Ar-Ge yatırımı gerektirir.

2. Sertifikasyon süreci​

Otomotivde güvenlik testleri yıllar sürer. Hazır ve test edilmiş bileşen kullanmak, üretimi hızlandırır.

3. Küresel tedarik zinciri​

Modern otomobiller “uluslararası ürünlerdir”. Tek bir ülkede tamamen üretim neredeyse yoktur.

TOGG’un stratejisi: Montaj değil, dönüşüm​

TOGG projesinin önemli noktası yalnızca araç üretmek değil:

• Yerli tedarikçileri sisteme dahil etmek
• Zamanla kritik parçaları yerlileştirmek
• Batarya ve yazılım gibi alanlarda teknoloji geliştirmek

Bu nedenle proje, kısa vadede “karma üretim”, uzun vadede ise “yüksek yerlilik” hedefi üzerine kurulu.

​

TOGG için en doğru tanım şudur:

• Tamamen yerli değil
• Yüksek oranda yerli katkılı
• Küresel tedarik zincirine entegre bir üretim modeli

Bugün itibarıyla:

• Gövde, iç aksam ve birçok mekanik parça Türkiye’de üretiliyor
• Kritik teknolojik bileşenlerin bir kısmı dış kaynaklı
• Ancak yerlilik oranı zamanla artacak şekilde planlanmış durumda